Ίχνη λαγού στο χιόνι

Πατημασιές πουλιού

Ανεμοδαρμένα Ύψη

Η Λίμνη των Κουρουνών

Τα Λασιθιώτικα βουνά απο την πορτοστασά του Μύλου

Πως λειτουργεί ο ανεμόμυλος


Χαρακτηριστικό του ανεμόμυλου είναι η φτερωτή που βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του άξονα. Είναι ένας μεγάλος κορμός δένδρου τοποθετημένος παράλληλα και αντίθετα με τη φορά του ανέμου. Η φτερωτή έχει αντένες που πάνω σ’ αυτές τυλίγονται τα πανιά, τα οποία με τη βοήθεια του ανέμου περιστρέφουν τον άξονα και ο άξονας με τη σειρά του τη μυλόπετρα.
Η μυλόπετρα περιστρέφεται με τη βοήθεια της ρόδας, ενός ξύλινου οδοντικού τροχού δηλαδή, που εφάπτεται με την ανέμη.
Η ταχύτητα της περιστροφής εξαρτάται απ’ την επιφάνεια των πανιών. Το φρενάρισμα γίνεται με τη βοήθεια ενός χοντρού σχοινιού του σοκαρόσχοινου, που είναι δεμένο στέρεα γύρω απ’ τον άξονα.
Το σιτάρι (ή το κριθάρι κ.τ.λ.) τοποθετείται στην κοφινάδα, που ειναι σαν ξύλινο χωνί, η οποία συνδέεται με τον «ταϊστή» , μια σέσουλα που οδηγεί το σιτάρι στη μυλόπετρα. Το αλεσμένο σιτάρι, το αλεύρι, συγκεντρώνεται σε τσουβάλια ή στην αλευροκασέλα.

Ανεμόμυλος


Ο άνεμος είναι μια από τις παλαιότερες φυσικές μορφές ενέργειας που αξιοποίησε από πολύ νωρίς ο άνθρωπος και έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην εξέλιξη της ανθρωπότητας.
Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν θεοποιήσει τους ανέμους. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο Δίας παραχώρησε την εξουσία των ανέμων στον Αίολο, το βασιλιά της Θεσσαλίας .
Ο ανεμόμυλος για να λειτουργήσει χρειάζεται ως κινητήρια δύναμη τον άνεμο (αιολική ενέργεια).Οι πρώτοι που χρησιμοποίησαν τον ανεμόμυλο φαίνεται ότι ήταν οι αρχαίοι λαοί της Ανατολής .Ο ανεμόμυλος έφθασε στην Ευρώπη από τους Άραβες και διαδόθηκε παντού ως τις αρχές του 19ου αιώνα, οπότε άρχισε σταδιακά να περιορίζεται η χρήση του, λόγω της ανάπτυξης της ατμομηχανής . Η οριστική του εκτόπιση άρχισε μετά τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο.
Στην Ελλάδα συναντώνται τέσσερις τύποι ανεμόμυλων. Ο πρώτος τύπος και ο δεύτερος προέρχονται απευθείας από τον υδραυλικό τροχό και χαρακτηρίζονται με την κοινή ονομασία ταράλης. Ο τρίτος τύπος, ο αξετροχάρης ή μονόπαντος, είναι σχεδιασμένος για μία μόνο κατεύθυνση του ανέμου. Ο τέταρτος τύπος λέγεται ξετροχάρης και γυρίζει πάντα κάθετα προς τη διεύθυνση του ανέμου.
Το κτίσιμο ενός ανεμόμυλου απαιτούσε ειδικές γνώσεις και άριστες τεχνικές ικανότητες .Για να λειτουργήσει, ήταν απαραίτητη η μηχανουργική ακρίβεια , την οποία ρύθμιζε ο μυλομαραγκός βάζοντας όλη την ξυλουργική του τέχνη και εμπειρία . Το κτίσιμο ενός ανεμόμυλου απαιτούσε μεγάλο κόπο, δυσκολία και υπομονή. Μεγαλύτερη προσοχή απαιτούνταν στην κατασκευή του μηχανισμού, για τον οποίο έπρεπε να βρεθούν τα κατάλληλα ξύλα, ώστε να αντέχουν. Τα έκοβαν όταν άδειαζε το φεγγάρι για να μην σαρακιάζουν και τα άφηναν στην σκιά, κατάλληλα τακιασμένα, ώστε να στεγνώσουν χωρίς να σκεβρώσουν .
Το χτίσιμό του, λοιπόν, δείχνει μια συνολική γνώση σε βάθος και μια ιεροτελεστία. Ένας ανεμόμυλος κόστιζε πολύ περισσότερο από ένα σπίτι.
Η επιλογή της τοποθεσίας του ανεμόμυλου ήταν απ’ τα πιο σημαντικά θέματα που έπρεπε να λύσει ο μυλωνάς και ο τεχνίτης.
Ο μύλος για το μυλωνά είναι το εργαστήριο του, το σπίτι του και πολλές φορές η ίδια του η ψυχή. Στα παλιά χρόνια ο μυλωνάς κατείχε μια ξεχωριστή θέση στην κοινωνία του, όπως ιδιαίτερα σεβαστή ήταν και η λειτουργία του μύλου.
Η παροιμία «αν είσαι και παπάς με την αράδα σου θα πας» γεννήθηκε ακριβώς στους μύλους, όπου τη σειρά προτεραιότητας την τηρούσαν με αυστηρότητα .

Χιόνι στους Μύλους των Κουρουνών

Καταιγίδα στον κόλπο της Ελούντας

Δείλι στις Περονίδες

Το παλιό πέτρινο τραπέζι του Παππού

Ηλιοβασίλεμα στο τραπέζι του Πρίνου (Περονίδες)

Νοφαλιάς

Νοηματοδότηση του Μύθου

Ο άνθρωπος από την αρχαιότητα προσπαθεί να κατανοήσει τη πρωταρχική αιτία της ζωής και τις αρχές που διέπουν την ανθρώπινη συμπεριφορά. Για να το επιτύχει επινοεί τον Μύθο, μια αφήγηση γεμάτη εικόνες και κρυφά νοήματα η οποία εκφράζεται με συμβολική γλώσσα.
Μόνο έτσι ο ανθρώπινος νους είναι ικανός να προσδιορίσει και να καθορίσει την αιτία εξαιτίας της οποίας γίνονται τα πάντα. Η αιτία αυτή είναι για τον άνθρωπο μυστήριο.
Το Μυστήριο είναι η μοναδική βεβαιότητα της ζωής. Τα γεγονότα και τα φαινόμενα δεν είναι παρά αποκαλύψεις του μυστηρίου που η ανθρώπινη διάνοια δέχεται και κατανοεί μόνο αν τους δώσει μια απλοϊκή συμβολική μορφή. Έτσι ο άνθρωπος διηγούμενος τον μύθο με εικόνες και συμβολισμούς περιγράφει μια υπερφυσική αποκάλυψη του μυστηρίου, την ουσιαστική εικόνα της ζωής και του νοήματός της. Έργο του ανθρώπου είναι να ανταποκριθεί στο νόημα της ζωής, να αναπτύξει στο έπακρο της ικανότητές του και να εξομοιωθεί όσο του είναι μπορετό με την εικόνα του Θείου.
Οι πειρασμοί που αποσπούν τον άνθρωπο και οι δυσκολίες που δυσχεραίνουν το έργο του και τον αποτρέπουν από τον σκοπό του αποκτούν και εκείνοι ένα συμβολισμό.
Ο άνθρωπος έχει όμως σύμμαχο το Θεϊκό στοιχείο στην ηρωική του πάλη.
Τα όπλα που η θεότητα του παρέχει περιγράφουν συμβολικά τις ψυχικές λειτουργίες με τις οποίες ο άνθρωπος αυτοκυριαρχείται και έτσι μπορεί να επιβληθεί και στον κόσμο.
Όταν ο άνθρωπος μπορεί εξιδανικεύοντας στάσεις και υιοθετώντας συμπεριφορές παραμένει σταθερός σε ηθικές αξίες, μπορεί να κατατροπώνει θεωρητικά ανυπέρβλητες δυσκολίες. Έτσι αποκτά την υπευθυνότητα.
Αυτός είναι ο θεμελιακός κανόνας της ζωής.
Η Γέννηση, ο Θάνατος, ο Έρωτας, ο Κόσμος, η Δημιουργία, η Καταστροφή, οι Αξίες, τα φαινόμενα της Φύσης, στον Μύθο παίρνουν όλα μια παραστατική μορφή, συνδέονται, νοηματοδοτούνται.
Όλα έχουν ένα ουσιαστικό σημασιολογικό περιεχόμενο. Ένα σοβαρό λόγο, μια αιτία για να γίνονται. Η εξήγησή τους δεν εξυπηρετεί απλά μια επιφανειακή τους ερμηνεία, αλλά ταυτόχρονα γίνεται και μια ηθικοπλαστική διδαχή.

Η αφήγηση συνδέει με τρόπο σχηματικό πραγματικά και φανταστικά γεγονότα, προκειμένου να ερμηνεύσει ένα φυσικό φαινόμενο. Η αλληγορία εδώ έχει διδακτικές προθέσεις.
Ο συμβολισμός χρησιμοποιείται για να παραστήσει, να αντιπροσωπεύσει σχηματικά, να προσδιορίσει στην κοινή συνείδηση μια έννοια, μια ιδέα:
Την υπέρβαση του ατομικού, το άνευ όρων δόσιμο στον άλλον.
Η βαθιά άσβεστη αγνή Αγάπη το ανιδιοτελές συναίσθημα, το έμπρακτο άδολο ενδιαφέρον για τον άλλο είναι αυτό που κρατεί τον Κόσμο. Η μόνη πανίσχυρη δύναμη ενάντια στην ανυπαρξία, τον χαμό, την απάθεια.

Ο Μύθος της Αμυγδαλίας

«Ένα καράβι άραξε κάποτε σε μια παραλία της Θράκης. Οι ναύτες του ήταν Αθηναίοι πολεμιστές που επέστρεφαν στην πατρίδα τους μετά την κατάληψη της Τροίας και έκαναν εκεί στάση για ξεκούραση και ανεφοδιασμό. Οι ναύτες συνάντησαν μια παρέα από κορίτσια που έπαιζαν στην ακρογιαλιά. Ανάμεσά τους ήταν και η Φυλλίδα η κόρη του βασιλιά Σίθωνα. Ο Δημοφώντας επικεφαλής της ομάδας, γιος του Θησέα, ζήτησε από τα κορίτσια να μην φοβούνται, οι άνδρες έψαχναν απλά μια πηγή για να γεμίσουν με νερό τα άδεια τους δοχεία. Η βασιλοπούλα γοητευμένη από τους ευγενικούς τρόπους του νεαρού Δημοφώντα και εμπιστευόμενη το ένστικτό της κάλεσε τους στρατιώτες στο παλάτι όπου τους φιλοξένησαν με τιμές. Η πριγκιποπούλα γοητεύτηκε από την στάση και το παράστημα του Δημοφώντα. Μα και κείνος δεν έμεινε αδιάφορος από την χάρη και την ομορφιά της κόρης. Ο Έρωτας δεν άργησε να έλθει. Ήταν φλογερός και αμοιβαίος. Τον γάμο των δυο νέων ευλόγησε ο βασιλιάς Σίθωνας εκτιμώντας το ήθος και την ευγενική καταγωγή του γαμπρού του. Τίμησε δε την ένωση αυτή με πλούτη και γη από το βασίλειο του φροντίζοντας να μην λείψει τίποτα από τους νεόνυμφους.
Όμως την χαρά και την ευτυχία του έγγαμου βίου του, σκίαζε για το νεαρό βασιλόπουλο η νοσταλγία της πατρίδας του. Έτσι ζήτησε από την νεαρή σύντροφό του να του επιτρέψει να ταξιδέψει για λίγο μέχρι την Αθήνα.
Η κοπέλα διστακτικά δέχτηκε και μετά από λίγο τον αποχαιρετούσε φιλώντας τον τρυφερά και κουνώντας του το μαντίλι του αποχαιρετισμού παρακαλώντας τον να μην καθυστερήσει διόλου την επιστροφή του μα να βρεθεί σύντομα πάλι κοντά της.
Το ταξίδι όμως είναι μακρύ και χρονοβόρο και στην Αθήνα φίλοι και συγγενείς καθυστερούσαν την αναχώρηση του νέου.
Οι μήνες περνούσαν και η γλυκιά προσμονή της κόρης μετατράπηκε σε αβάσταχτο μαρτύριο. Φοβόταν πως κάτι άσχημο είχε συμβεί στον καλό της και ανυπόφορος πόνος σκέπαζε την ψυχή της. Όμως ο ατελείωτος χρόνος της προσμονής και οι μαύρες σκέψεις δεν έσβηναν μέσα της την ελπίδα της επιστροφής του. Ήξερε πως τα αισθήματα και των δύο ήταν τόσο δυνατά που τίποτε στον κόσμο δεν θα τα διέλυε. Γιατί όμως αργούσε τόσο πολύ; Πόθος και αγωνία κατέτρωγε την κοπέλα. Κάθε ξημέρωμα πήγαινε στο σημείο του αποχαιρετισμού και περίμενε. Στέκονταν εκεί ακίνητη με το χέρι να σκιάζει τα μάτια της και το βλέμμα καρφωμένο στο βάθος του ορίζοντα εκεί ακριβώς που χάθηκε ο αγαπημένος της. Ήξερε πως δεν την είχε ξεχάσει. Όμως η κόρη έσβηνε μέρα με την μέρα. Είχε γίνει πια τόσο χλωμή και αδύνατη που οι θεοί την λυπήθηκαν και για να μην υποφέρει άλλο την μεταμόρφωσαν σε όμορφο λυγερόκορμο δέντρο, την Αμυγδαλιά.
Κι ο Δημοφώντας όμως δεν μπορούσε μακριά από την αγαπημένη του. Αγνοώντας τις νουθεσίες φίλων και συγγενών να παραμείνει μέχρι να ανοίξει ο καιρός, εκείνος ξεκίνησε μες στην καρδιά του χειμώνα το ταξίδι της επιστροφής.
Μες στον βοριά το κρύο και το χιόνι περπατούσε όταν έφτασε στην Θράκη.
Αναζητώντας την αγαπημένη του έφτασε στο σημείο του αποχαιρετισμού. Εκεί ακριβώς είδε να στέκεται ένα ψηλό ξεραμένο δέντρο χωρίς καρπούς και φύλλα. Ο νέος κατάλαβε τι είχε συμβεί και βγάζοντας κραυγή πόνου με δάκρυα στα μάτια αγκάλιασε σφιχτά τον ξερό κορμό σαν να αγκάλιαζε το σώμα της αγαπημένης του.
Και τότε σαν από θαύμα, ζωή πλημμυρίζει το άψυχο ξύλο και στα τα γυμνά κλαδιά του δέντρου εμφανίζονται πανέμορφα μικρά λευκά άνθη που αναδύουν λεπτή ευωδία.»

Το Θαύμα της Αμυγδαλιάς



Στην καρδιά του χειμώνα, όταν όλα φαίνονται νεκρά, μέσα στο κρύο, τον παγετό, το χιόνι, τον παγωμένο άνεμο, ένα δέντρο, ένα ξερό δέντρο, ανθίζει!
Όταν όλοι οι οργανισμοί κρύβονται για να προφυλαχθούν, όταν όλα τα αποθέματα δύναμης φυλάσσονται ορθολογικά για να αντεπεξέλθει η ζωή στην σκληρή δοκιμασία, ένα ψηλό αδύνατο δέντρο αυθαδιάζει. Δεν βγάζει φύλλα, δεν βγάζει βλαστούς, μα ανθίζει!
Στα αδύναμα κλαδάκια του εμφανίζονται πανέμορφα άσπρα απαλά ευωδιαστά άνθη. Όχι σκληρά και ανθεκτικά μα τρυφερά και ευαίσθητα. Τι αποκοτιά!
Σε λίγες μέρες το άσχημο γυμνό δέντρο έχει μεταμορφωθεί σε μια μεγαλόπρεπη εντυπωσιακή παρουσία. Χάρμα όλων των αισθήσεων.
Τι κι αν τούτη η ομορφιά είναι έκθετη στην χειμωνιάτικη κακοκαιρία, τι κι αν τα άνθη πέφτουν στο παραμικρό τίναγμα. Αδιάφορο. Η υπέρβαση έχει γίνει, το Θαύμα είναι πραγματικότητα. Η ζωή έχει νικήσει!

Το λευκό είναι το πιο ευαίσθητο μα ταυτόχρονα και το πιο δυνατό χρώμα στην φύση.
Μέσα από τις όποιες δύσκολες καιρικές συνθήκες η «τρελή» αμυγδαλιά θα επιβιώσει και μάλιστα σε λίγο θα καρποφορήσει τον πολύτιμο καρπό της το Αμύγδαλο.
Η πρόωρη ανθοφορία της αμυγδαλιάς σηματοδοτεί την επερχόμενη Άνοιξη.
Γίνεται σύμβολο παράτολμου θάρρους, φλογερής επιθυμίας, αναγέννησης και ελπίδας, και έτσι εκλαμβάνεται από την αρχαία εποχή μέχρι τις μέρες μας.
Στα έθιμα του γάμου η νύφη «ντύνεται» αμυγδαλιά!
Η ετυμολογία του ονόματος «νύφη» πιθανότατα προέρχεται από το Λατινικό nubo (=παντρεύομαι) που αρχικώς είχε την σημασία του: καλύπτω, σκεπάζω. Η νύφη σκεπάζει το σώμα της με λευκά πέπλα που κάποτε καλύπτουν ακόμα και το πρόσωπό της. Μεταμορφώνεται έτσι σε μυγδαλιά και εκλαμβάνει την δύναμη το πάθος και την καλοτυχία της.
Ο καρπός της αμυγδαλιάς το αμύγδαλο, μελωμένο ή καλυμμένο με ζάχαρη κατάλευκο προσφέρεται στους καλεσμένους του γάμου, σύμβολο ευγονίας και καλοτυχίας. Είναι τα γνωστό σε όλους κουφέτα. Ένα πανάρχαιο έθιμο που μαρτυρείτε από τους Ρωμαϊκούς χρόνους.
Ένα παρόμοιο έθιμο είναι και η προσφορά σουμάδας ενός γλυκού ποτού από αμύγδαλο στους γάμους τους αρραβώνες τα εγκαίνια και άλλα ευτυχή γεγονότα.
Η σουμάδα ήταν γνωστή στους λαούς της Ανατολίας (Μικρά Ασίας) και σαν έθιμο γάμου επεκτάθηκε και στον Ελληνικό –κυρίως νησιωτικό- χώρο.
Τούτο το Θαύμα που συντελείται μπροστά στα μάτια μας, που μας γεμίζει Ελπίδα και Αισιοδοξία, την στιγμή ακριβώς που την χρειαζόμαστε: στην καρδιά του Χειμώνα, είναι που συνδέει στενά την Αμυγδαλιά με τον Γάμο - το Θεμέλιο της Κοινωνίας και τα Έθιμά του.

Νεάπολη Μεραμπέλλου


Παλιά πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου, η κωμόπολη με το αρχοντικό ύφος καλοσωρίζει τον επισκέπτη στην εύφορη κοιλάδα του Μεραμπέλλου.
Κατάφυτα γεμάτα δάση τα όρη στη νότια πλευρά της.
Στην άλλη πλευρά, την βόρεια, το Ξηρικό Μεραμπέλλο. Όριό του το όρος "Τίμιος Σταυρός" (foto)